HISTORIA SZKOŁY I KSIĄŻNIC WIELKICH
STRONA GŁÓWNA*
PATRON*
GALERIA*
NAUCZYCIELE*
UCZNIOWIE*
RODZICE
Położenie Książnic
Wieś Książnice Wielkie rozciąga się między 50 i 51 stopniem szerokości geograficznej północnej,
oraz między 20 i 21 stopniem długości geograficznej wschodniej.Położone są w południowo
wschodniej części Niecki Nidziańskiej zwanej Płaskowyżem Proszowickim (w innych źródłach
Działami Proszowickimi). Obszar urodzajnych lessowatych gleb, na szlaku nadwiślańskim
Kraków-Sandomierz, położony w widłach rzek: Wisły i jej lewego dopływu Szreniawy.Pierwsze
informacje źródłowe o Książnicach Wielkich pochodzą z XV wieku, mieszczą się w "Księdze
uposażeń diecezji krakowskiej" napisanej przez znanego kronikarza Jana Długosza. Znajduje
się tam wzmianka, że królowa Judyta, żona Władysława Hermana podarowała wieś Książnice
klasztorowi tynieckiemu. Miało to miejsce między 1080r. a 1086r. O bardzo wczesnym osadnictwie
na tym terenie świadczą wykopaliska prof.Żurowskiego z Krakowa, który we wsi Książnice
odkrył i odkopał cmentarzysko pochodzące z przed wielu setek lat przed narodzeniem Chrystusa.
Do momentu przejęcia Książnic przez klasztor, właścicielami byli Książęta rodu Królewskiego.
W źródłach z różnych okresów spotykamy nazwy odnoszące się do miejscowości "Xegnicz" lub "Xenicz",
a Jan Długosz używa nazwy "Xyangnicze" i "Xiągnicze". W okresie międzywojennym około 1922r.
wieś Książnice Wielkie powiększono o ziemie z rozparcelowanego folwarku. W wyniku parcelacji
powstała Parcela Górna i Dolna.

  
Panorama Książnic
Omawiając szkolnictwo w Książnicach Wielkich należy wspomnieć, że w dawniejszych czasach było ono
związane z kościołem parafialnym. W jednym z dokumentów z 1710r dotyczących uposażenia kościoła
znajdujemy notatkę: "prepozyt zatrudnia organistę Stefana Justowicza, który jest jednocześnie
nauczycielem". Natomiast w dokumentach dotyczących wizytacji z 1913r. znajduje się stwierdzenie:
"Ksiądz proboszcz Franciszek Staszkiewicz pierwszy rozpoczyna w Książnicach Wielkich pracę
oświatową i społeczną. Na własny koszt buduje ochronkę". Także z inicjatywy kościoła około
1850r. została pobudowana na terenie parafialnym szkoła murowana o dwóch salach wykładowych
i mieszkaniu dla kierownika szkoły.
Stary budynek szkoły z 1850r.
Do rejonu szkoły należały wsie: Książnice Wielkie, Książnice Małe, Biskupice, Łapszów, Modrzany,
Morsko Parcela i część Wroczkowa. W okresie międzywojennym do szkoły uczęszczało około 300
uczniów. Szkoła nie mogła pomieścić tak dużej liczby uczniów. W związku z tym część zajęć
odbywało się w wynajmowanych pomieszczeniach u osób prywatnych, w ochronce i czworakach.
Kierownikami szkoły w Książnicach Wielkich byli Władysław Kotwica, Karol Gęśla, Piotr Barylak.
Katastrofalna sytuacja lokalowa, wymusiła decyzję Władz Gminy Koszyce z wójtym Janem Gawronem
pochodzącym z Zagaja, budowy nowej szkoły. Szkołę planowano wybudować obok starej szkoły.
W związku z wybudowaniem budynku parafialnego na planowanym terenie, z inicjatywy kierownika
Piotra Barylaka rozpoczęto starania o nową lokalizację (obecny teren szkoły), na terenie
parafialnym. Władze kościelne wyraziły na to zgodę, otrzymując w zamian działkę z Państwowego
Funduszu Ziemi utworzonego w czasie parcelacji. Budowa szkoły wywołała konflikt mieszkańców
obwodu szkolnego. Część mieszkańców popierała obecną lokalizację, część zaś upierała się
przy lokalizacji na Parceli Dolnej Książnic. Grupa ta podjęła działania utrudniające budowę,
które doprowadziły do interwencji obecnych służb porządkowych (Milicji Obywatelskiej) i
zwolnienia przewodniczącego Gromadzkiej Rady Narodowej popierającego te działania. Budowa
nowej szkoły została zakończona w 1959 roku.
Szkoła po wybudowaniu 1959r.
Piotr Barylak pracując w szkole jako nauczyciel i kierownik, bardzo wiele zdziałał dla szkoły, znajdując uznanie i poparcie w społeczeństwie,
władzach politycznych, administracyjnych, spółdzielczych i społecznych. Był wzorowym gospodarzem,
który bardzo wiele zrobił dla szkoły, dlatego szkołę nazwano jego imieniem. Piotr Barylak
kierował szkołą do1974 roku. Od 1974r. do 1986r. dyrektorem szkoły była pani Stanisława
Kukiełka, zastępowana w okresie 1986r.-1987r. przez męża pana Bogusława Kukiełkę. Od 1987r.
do chwili obecnej dyrektorem szkoły jest pan Adam Król. W czasie remontu szkoły w czerwcu
2002r. w wyniku pożaru budynek bardzo poważnie ucierpiał.Jednak dzięki staraniom Władz Gminy z
wójtem mgr Stanisławem Rybakiem, szkoła została wyremontowana i oddana do użytku w 2002 roku.

Szkoła po pożarze


Szkoła po remoncie.
STRONA GŁÓWNA*
PATRON*
GALERIA*
NAUCZYCIELE*
UCZNIOWIE*
RODZICE*
POWRÓT